به نام خدا

 موضوع:تحلیل و بررسی سوالات نهایی تاریخ ایران و جهان(2)

 کتاب تاریخ ایران و جهان(2)یکی از کتاب های دبیرستانی است که حجم مطالب آن با ساعات تدریس هفتگی اختصاص یافته به آن هیچگونه تناسبی ندارد.به همین دلیل در طول سال تحصیلی تنها هدفی که باید مدنظر دبیر تاریخ قرار گیرد به پایان رساندن کتاب به هر شکل ممکن است . مسلما با چنین وضعیتی فرصت کافی برای ایجاد علاقه،آموزش مناسب و ... نخواهد بود.این مسئله یکی از عواملی است که موجب گردیده آمار قبولی در این درس نامطلوب و نامناسب باشد.نه تنها آمار قبولی رضایت بخش نیست،حتی میانگین نمره دانش آموزان در این درس در سراسر کشور بسیار ضعیف است.متاسفانه در سال های اخیر علاوه بر موارد فوق،عاملی که باعث افت شدید قبولی گردیده است،سواالات آزمون های پایانی و عدم استفاده از استاندارد لازم در طراحی سوالات را باید نام برد.در حالی که حجم مطالب و موضوعات و تنوع آنها در کتاب بسیار زیاد است،در بسیاری از موارد از مطالب کم ارزش و سوالات گنگ و نامفهوم استفاده می شود.امید است طراحان سوالات در دوره های بعدی با توجه بیشتر به شرایط و مسائل و مشکلات موجود(حجم زیاد مطالب،زمان کم تدریس،تعداد بسیار زیاد اسامی و اعلام و ... که یادگیری را دشوار می نماید)فرصت و زمان بیشتری را در طراحی سوالات مناسب تر اختصاص دهند.

 در بررسی سوالات دوره های خردادماه و شهریورماه سال تحصیلی 89-88 به زعم نویسنده این سطورموارد زیر قابل بررسی است:

-در طراحی سوالات پرسش هایی باید مطرح شوند که تکالیف را تا حد امکان برای دانش آموزان آشکار و قابل فهم نماید و محدوده و حیطه ی سوالات را مشخص کند.طراح محترم می توانست با استفاده از عباراتی مانند(ذکر چند مورد کافی است و...)دانش آموزان را در پاسخ دادن دچار استرس و سردرگمی ننماید.به عنوان نمونه در سوالات 21،23،25،31 و ... خردادماه.(همچنان که در برخی از سوالات مانند22 و 27 خرداد این مسئله رعایت شده است.)

 -در برخی از سوالات بارم سوالات و پاسخ آنها هیچ تناسب و همخوانی ندارد.مثلا در سوال 23 شهریورماه و ...

 -عنوان بعضی از سوالات بسیار طولانی است و ویژگی ایجاز در طراحی سوالات رعایت نشده است.این مسئله باعث از بین رفتن تمرکز دانش آموزان در پاسخ به سوالات می گردد.

 -در سوال 8 خردادماه ابتدا متنی از کتاب آورده شده و سپس به طرح سوالاتی پرداخته شده است.به نظر می رسد سوالات این قسمت را بدون متن مورد نظر نیز می توان طرح نمود.ارائه ی متن موردنظر هم باعث تطویل مطالب و هم تاثیر منفی بر دانش آموزان می گردد.

 -برخی از سوالات یا در کتاب نیست یا نوع ارائه آن -گنگ و نامشخص بودن- به شکلی است که دانش آموز را در جواب دچار مشکل می نماید:در سوال 8 قسمت (پ) در حالی که در سواحل طولانی ایران بنادر زیادی وجود دارد ، با طرح سوالی از  دانش آموزان خواستار نام بردن از بنادری می شود که کریم خان درصدد گسترش تجارت در آنهاست.این در حالی است که در متن کتاب از بنادر خلیج فارس به شکل کلی نام برده شده و نه صرفا چند بندر مشخص.و یا در سوال 19خرداد با بیان کلمات داخلی و خارجی دانش آموز به شک و تردید می افتد.در حالیکه در درس مورد نظر از اقدامات خارجی رضاشاه مطلب خاصی بیان نشده است ، مگر اینکه طراح به روابط و مناسبات رضاشاه با آلمانی ها و انگلیسی ها توجه کرده است.

 -در سوالات جورکردنی در ردیف(پ)مهمترین مسئله ی کشور خواسته شده است.در حالیکه در میان پاسخ ها تنها مشکل مطرح شده جنگ تحمیلی است.احتمالا طراح سوال،شکست حصر آبادان و آزادی خرمشهر را از مسائل و مشکلات کشور فرض کرده است.

-در سوالات جورکردنی(ستونی)اصل بر این است که پاسخ ها و سوالات به یک مفهوم یا زمینه مربوط باشد و مطالب غیر مرتبط عنوان نگردد اما در سوالات جور کردنی شهریورماه سوالات در زمینه های مختلف طرح شده است.

 -یکی از اصول مهم در طراحی سوالات ترتیب و چیدمان آنهاست.این مسئله کمک می کند تا سوالات را با رعایت اصولی دنبال هم قرار دهیم.این کار به دانش آموز نظم فکری داده،باعث می شود دانش آموز با میل و توانایی بیشتری به پاسخ دادن به سوالات بپردازد.اگر سوالات را به ترتیب زمانی قرار ندادیم ، حداقل کاری که می شود کرد این است که آن ها را از ساده به دشوار و یا به ترتیب فصل ها و درس های کتاب مرتب نماییم.یا اینکه در میان هر دسته از سوالات(جورکردنی-ستونی یا جاخالی-،کوتاه پاسخ و تشریحی)این اصل را رعایت کنیم.این در حالیست که در طراحی سوالات مورد نظر متاسفانه در خیلی از موارد نظم و ترتیب منطقی دیده نمی شود.

 -در نگاه به سوالات مذکور تکیه بر محفوظات و حفظ اسامی و اعلام بارز است در حالیکه یکی از اهداف مهم در نظام های آموزشی یادگیری و تعمیق آن در دانش آموزان است . سوالات مورد بحث می تواند عاملی باشد برای تشویق دانش آموزان به حفظ تیتروار و کوتاه مدت مطالب درسی.

 

                           سرگروه آموزشی درس تاریخ شهرستان ثلاث باباجانی

                                                      قدرت راستین

نوشته شده در تاریخ چهارشنبه 3 آذر 1389    | توسط: قدرت راستین    |    |
نظرات()